ProcessBorg by Pawel Birecki

Myśl tygodnia  |  Polecane treści  |  Case study  |  Podcast

NEWSLETTER

#103

Cześć!

Zaczynamy od jednego zaproszenia, bo to najbliższa rzecz w kalendarzu: 7 grudnia spotykamy się we Wrocławiu.

Meetup planistyczny, stacjonarnie, bezpłatnie

Jak będą wyglądać S&OP i planowanie produkcji za 3-5 lat

7 grudnia, poniedziałek, 17:30-20:30, Wrocław

Trzy godziny z ludźmi, którzy planują. Najpierw krótkie rozmowy w parach, żebyście się poznali, potem burza mózgów w grupach o tym, co zmieni się w planowaniu i S&OP w ciągu kilku lat, na koniec wspólna dyskusja: co z tego warto zacząć robić już teraz. Ja głównie moderuję, najwięcej robicie Wy.

Dwa pierwsze meetupy były we Wrocławiu, trzeci online, teraz wracamy na miejsce. Liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Dla subskrybentów newslettera. Szczegóły i zapisy

A jeszcze przed świętami, 18 grudnia, szkolenie online „Proces prognozowania od początku” (8:00-10:00, też bezpłatnie). Jeżeli dzisiejszy case study Was wciągnie, to szkolenie jest jego naturalnym przedłużeniem: układamy proces prognozowania od zera, od pytania, komu i do czego ta prognoza ma służyć. Szczegóły i zapisy

Na oba wydarzenia zapisujecie się z tego samego formularza: wystarczy zaznaczyć, na co chcecie przyjść.

Case study • część 1 z 2

U nas każdy projekt jest inny. Co tu prognozować?

To pytanie dostaję regularnie i najczęściej od firm, które pracują na zamówienie, projektowo. Engineer to order, w skrócie ETO: każde zamówienie wymaga własnego projektu, a nie wyboru z katalogu. Zwykle idzie z tym kilku albo kilkunastu klientów i duże inwestycje. Historia sprzedaży z ostatnich lat nie mówi prawie nic o tym, który projekt wejdzie w przyszłym roku. O tym, ile tego mniej więcej będzie i z czego to będzie zrobione, mówi więcej, niż się Wam wydaje, ale do tego zaraz dojdziemy.

I w takiej firmie rozmowa od razu skacze do pytania: jaką metodą to prognozować. Zatrzymajcie się, bo to nie jest pierwsze pytanie.

Pierwsze pytanie: do jakich decyzji

Zanim ustalicie, jak prognozować, ustalcie, do podejmowania jakich decyzji ta prognoza jest Wam w ogóle potrzebna. I z jakim wyprzedzeniem musicie wiedzieć, że projekt wchodzi. Przejdźcie to na piechotę, zasób po zasobie:

Materiały kupowane pod konkretny rysunek. Musicie je zamawiać, zanim kontrakt jest podpisany? Jeżeli zamawiacie dopiero wtedy, kiedy wiecie na pewno, że projekt wchodzi, i macie na to czas, to do tej decyzji prognoza nie jest Wam potrzebna. O materiałach, które schodzą zawsze, za chwilę osobno.

Ludzie. Trzeba kogoś zatrudnić, przeszkolić, zabrać z innego projektu? Ile to u Was realnie zajmuje?

Maszyny i sprzęt. Coś trzeba kupić, wynająć, zarezerwować, przezbroić?

Dostawcy i kooperanci. Trzeba z kimś podpisać kontrakt albo zarezerwować moce, żeby mieć miejsce w kolejce?

Transport, powierzchnia, pozwolenia, cokolwiek jeszcze. Co z tego ma długi czas reakcji?

Pieniądze. Kiedy musicie wiedzieć, ile przychodu i ile gotówki planujecie na przyszły rok, żeby ułożyć budżet i sprawdzić, czy stać Was na te zakupy i te etaty? To zwykle ta decyzja, a nie produkcja, wymusza horyzont roczny.

A teraz odejmijcie od tego to, co już macie podpisane. Jeżeli przyjęte zamówienia obłożyły Wam montaż na dziewięć miesięcy do przodu, to pierwsze dziewięć miesięcy nie wymaga żadnej prognozy, tylko porządnego przeliczenia tego, co już jest. Prognoza dotyczy dopiero tego, co leży dalej, i tylko tej części, której portfel jeszcze nie zakrywa. Firmy projektowe nagminnie liczą to dwa razy: raz w portfelu, raz w prognozie, i wychodzi im obłożenie, którego nie ma.

Z tej listy wychodzi liczba, którą mało kto świadomie wyznacza: horyzont, na jaki naprawdę potrzebujecie prognozy. Nie „na rok, bo tak się robi”, tylko tyle, ile zajmuje najdłuższy ciąg rzeczy, które muszą się zdarzyć jedna po drugiej: zaprojektować, kupić, zrobić, zmontować, uruchomić. Nie najdłuższa pojedyncza pozycja z listy, tylko cała ścieżka, plus czas na samo podjęcie decyzji. U jednych wyjdzie osiem tygodni, bo wszystko, co trwa dłużej, da się u nich dokupić z marszu. U innych półtora roku, bo tyle schodzi na dojście do pełnej obsady na montażu albo na postawienie stanowiska.

Prawie zawsze wychodzą przy tym dwie rzeczy. Część spraw, o które się martwicie, nie wymaga żadnej prognozy, bo decyzję podejmujecie po podpisaniu kontraktu i macie na nią czas. A część, o którą nikt się nie martwi, wymagała jej dawno temu.

Drugie pytanie: co się powtarza

Dopiero teraz, kiedy wiecie, do czego to potrzebne, patrzymy, co w ogóle da się ustalić. I tu jest druga rzecz, którą firmy projektowe przegapiają: nie wszystko w projekcie jest unikalne. Unikalny jest wyrób i to, jak go zaprojektowaliście. To, z czego go potem robicie, powtarza się znacznie częściej, niż się Wam wydaje.

Rozdzielcie więc dwie rzeczy. Pierwsza to materiały i surowce, których używacie zawsze, niezależnie od tego, co akurat budujecie: profile, blacha, kable, elementy złączne, farba, elektryka. Tego nie planujecie per projekt. To zachowuje się jak zwykły, powtarzalny popyt: policzcie go ze średniego zużycia na typowy projekt albo na milion złotych przychodu, a potem dołóżcie zapas na wahania, bo średnia nie oznacza, że co miesiąc zejdzie tyle samo. Druga to zasoby, których będziecie potrzebować, choć nie wiecie jeszcze, pod co dokładnie: godziny projektowe, spawanie, obróbka, montaż u klienta. Nie wiecie, który projekt je zje, ale jesteście w stanie powiedzieć: tyle i tyle na pewno, a tutaj mam niepewność.

To nie jest obejście problemu, to normalny sposób planowania w takich firmach. Na poziomie zagregowanym liczba potrafi być zupełnie przyzwoita nawet wtedy, kiedy na poziomie pojedynczego projektu jesteście całkowicie bezradni, bo odchylenia w górę i w dół częściowo się znoszą. Z jednym zastrzeżeniem, i to ważnym: znoszą się wtedy, kiedy projektów jest kilka i są od siebie niezależne. Jeżeli jeden kontrakt robi Wam pół obłożenia albo wszyscy Wasi klienci inwestują w tym samym rytmie, to nie znosi się nic i zostaje tylko to, o czym piszę w następnym numerze. Zagregowany plan zasobów nie powie Wam, co robić w czwartek. Powie, czy w ogóle macie czym to zrobić, a to zupełnie inna decyzja i właśnie o nią tu chodzi.

Ciąg dalszy w następnym numerze

Zostaje najtrudniejsze: skąd wziąć te liczby, kiedy nie wiecie, które projekty wejdą. Odpowiedź nie brzmi „z lepszego modelu”, tylko „ze scenariuszy”. W następnym numerze pokażę to na firmie, którą znam najlepiej, czyli własnej, bo u mnie też każdy projekt jest inny. Jak przypisuję rozmowom z klientami prawdopodobieństwo, że wejdą, bez żadnej matematyki. Dlaczego dziesięć rozmów „na osiemdziesiąt procent” potrafi nie dać ani jednego projektu, a trzy „na dwadzieścia” wchodzą wszystkie. I co robię, kiedy ze scenariusza wychodzi, że nie dam rady obsłużyć wszystkich naraz.

Bo w prognozowaniu nie chodzi o to, żeby przewidzieć przyszłość. Chodzi o to, żeby być przygotowanym na jej kilka wariantów. W części firm wariant realnie jest jeden i wtedy robimy jedną prognozę: to jest najbardziej prawdopodobne, pod to się szykujemy. W innych tych wariantów jest kilka i wtedy albo przygotowujemy się pod każdy, albo mamy jeden główny plus plan B na scenariusz drugi i plan C na trzeci. Jedno i drugie jest w porządku. Nie jest w porządku udawanie, że wariant jest jeden, kiedy nie jest.

Polecajki z sieci

01

Probabilities, Not Scenarios

Dla równowagi tekst, który mówi coś przeciwnego niż dzisiejszy case study. Vermorel twierdzi, że trzy scenariusze w S&OP i IBP to tylko oswojona wersja niepewności: nikt nie przypisuje im prawdopodobieństw, a na poziomie agregatu chowają braki na konkretnych pozycjach. Zamiast tego chce rozkładów prawdopodobieństwa wycenionych w pieniądzu. Mocny argument, ale to manifest firmy, która właśnie takie modele sprzedaje, i bez ani jednej liczby z wdrożenia. Moim zdaniem nie zderza się z ETO, gdzie historii do zrobienia rozkładu po prostu nie macie. Przeczytajcie i wyrobcie sobie zdanie.

Lokad, Joannes Vermorel • EN • esej ok. 10 min • luty 2026

 

02

An information-centric framework for S&OP in engineer-to-order manufacturing

Dla tych, których dzisiejszy temat dotyczy na serio. Shurrab i Jonsson wzięli cztery duże firmy ETO i opisali, gdzie konkretnie S&OP się tam wykłada: przy ocenie wpływu dużego zamówienia, przy zarządzaniu specyfikacją i przy przydzielaniu zasobów do projektów. Ciekawe jest rozróżnienie na to, czego po prostu nie wiecie, i na to, co każdy dział rozumie inaczej, bo to drugie leczy się zupełnie inaczej niż pierwsze. Uczciwie: trzydzieści stron akademickiego tekstu i pełny PDF do pobrania ze strony. Czytajcie wnioski, nie metodologię.

Production Planning & Control • EN • artykuł naukowy • 2026

Cytat tygodnia

“

Celem prognozowania nie jest przewidzenie przyszłości, ale powiedzenie Ci tego, co musisz wiedzieć, żeby podjąć sensowne działanie teraz.

Paul Saffo, Harvard Business Review, 2007

Podcast

Oba odcinki pasują do dzisiejszego tematu. Koniecznie daj suba 🔔

Najnowszy odcinek

Najnowszy odcinek

#108 U nas nie da się zaplanować sprzedaży. Na pewno?
  Przypomnienie

Przypomnienie

#107 Dlaczego nie potrzebujecie lepszej prognozy?

Podobało się? 😉

Najlepszym komplementem będzie udostępnienie linku w social mediach i oznaczenie mnie. A jeżeli pracujecie projektowo i chcecie, żeby druga część odpowiedziała na Wasze pytanie, odpiszcie na tego maila.

Wypełnij ankietę

Przydatne linki

→  Archiwum newsletterów (wszystkie wydania) i lista książek
→  Grupa WhatsApp dla czytelników newslettera
→  PAWELBIRECKI.COM
→  Hub edukacyjny PROCESSBORG
→  Platforma z kursami kursy.pawelbirecki.com
Pawel Birecki Paweł Birecki PAWELBIRECKI.COM

691 087 878
pawel.birecki@pawelbirecki.com
Umówmy się na call

LinkedIn YouTube Spotify Apple Podcast Instagram Facebook

Fabryczna 6 (Biznes Zone), Wrocław, Polska

Regulamin newslettera

Chcesz się zapisać lub wysłać znajomemu? Zapisz się tutaj