ProcessBorg by Pawel Birecki

Myśl tygodnia  |  Polecane treści  |  Case study  |  Podcast

NEWSLETTER

#99

Cześć!

W tygodniu 21–24 września dzieje się potrójnie: dwa meetupy i webinar. Wszystko bezpłatne.

1. #8 Meetup „Operacja Projekt”, poniedziałek 21 września, 17:30. Wrocław, Uniwersytet Ekonomiczny, i równolegle transmisja na LinkedIn Live, więc można albo dojechać, albo obejrzeć z domu. Jestem tam współorganizatorem. Strona wydarzenia na LinkedIn.

2. Meetup planistyczny online, wtorek 22 września, 18:00–20:00. Lista jest już zamknięta, ale jeśli chcecie się zapisać, śmiało: trafiacie na listę rezerwową i jak zwolni się miejsce, dam znać. Dwie godziny pracy na Waszych kejsach, z kamerką i przy komputerze, a nie webinar do słuchania w tle. Zapis na listę rezerwową.

3. Webinar: jak planować produkcję na 4–12 tygodni do przodu i nie tracić kontroli nad terminami? Czwartek 24 września, 10:00–11:00. Godzina na żywo, razem z Tomaszem Caputą ze Streamsoft Kraków. Trzy poziomy planowania (S&OP, MPS, APS), jak z prognozy zrobić plan, który da się wykonać, i od czego zacząć bez kupowania systemu. Szczegóły i zapisy.

Kejs / dobra praktyka

Zamrożony horyzont masz, nawet jeśli nikt go nie ustalił

„Musimy mieć okres zamrożony, bo inaczej nie da się tu pracować.” Spotykam się z tym zdaniem u klientów, najczęściej w planowaniu i na produkcji. I to jest prawda tylko w połowie.

Z jednej strony bez żadnych zasad każda zmiana na ostatnią chwilę kończy się gaszeniem pożarów: przyspieszanie dostawców, przestawianie kolejek, a bywa, że i latanie śmigłowcem z materiałami. Albo ratowanie jednego klienta kosztem drugiego, bo kanibalizujecie zapas przeznaczony dla kogoś innego. Z drugiej strony klienci oczekują coraz większej elastyczności, a sztywne „tu już nic nie zmieniamy” potrafi ich wypchnąć do konkurencji.

Tylko że okres zamrożony istnieje w każdej firmie, nawet jeśli nikt się na niego nie umówił. Jest pewien czas, w którym fizycznie już nic nie zmienicie. Problem w tym, że u klientów bywa on nieuświadomiony, niepoliczony albo niezakomunikowany, a często wszystko naraz. Zdarza się, że planowanie świetnie wie, ile wynosi, a sprzedaż, zarząd i klienci nie mają o tym pojęcia.

Częsty błąd to utożsamianie go z lead time'em produkcji. Jeśli produkcja trwa 2 tygodnie, komponenty od dostawców jadą do 4 tygodni, a zapasu nie trzymacie, to Wasz okres zamrożony wynosi 6 tygodni, a nie 2. Albo ktoś rzuca „sześć tygodni” dla wszystkich produktów, bo w głowie ma cztery, a dwa dokłada na wszelki wypadek. Tak „ekspercko” ustalony horyzont najczęściej jest za krótki. To ten sam optymizm, o którym jest cytat w tym numerze.

Działa to też w drugą stronę: zapasy, bufory i większe serie produkcyjne skracają okres zamrożony. Dlatego nie wystarczy zsumować lead time'ów, trzeba policzyć, jaką elastyczność ma dziś Wasz łańcuch dostaw.

Kiedy już wiecie, na co Was stać, podzielcie horyzont na strefy i idźcie z tym do klienta. Ja często dzielę go tak: z wyprzedzeniem powyżej pół roku klient zmienia, co chce, w granicach rozsądku. Od miesiąca do pół roku zmiany do ±20% bez pytania, większe po sprawdzeniu. W strefie zamrożonej, gdzie wszystko jest już zamówione, każdą prośbę analizujecie osobno. A tego, co jest już na produkcji, nie ruszacie, chyba że to kwestia życia i śmierci.

Z mojego doświadczenia klienci bardzo często odpowiadają wtedy: „Jasne, nie ma problemu, dobrze, że powiedziałeś”. Klient po prostu nie wiedział, że Wasza elastyczność ma granice, bo przyzwyczailiście go, że zawsze jakoś reagujecie. A gdy prośby nie da się spełnić w całości, zwykle da się dogadać, jeśli rozmawiacie z wyprzedzeniem: część zrealizujecie teraz, a część później.

Jak przez to przejść

  • Uświadomcie całej firmie, że okres zamrożony istnieje. Nie tylko planowaniu, ale też sprzedaży i zarządowi.
  • Policzcie go z całego łańcucha: lead time produkcji i dostawców minus to, co dają zapasy i bufory. Na grupach produktów, nie na każdym indeksie.
  • Podzielcie go na strefy z jasnymi zasadami zmian w każdej z nich.
  • Zakomunikujcie go w firmie i klientom. Policzony, ale znany tylko planowaniu, nie powstrzyma żadnej wrzutki.
  • Uzgodnijcie zasady z klientami, najlepiej na piśmie, w SLA albo w umowie.
  • Zmiana w strefie zamrożonej? Najpierw sprawdźcie, co jest wykonalne: całość, część, a może przyspieszenie o miesiąc zamiast o dwa. Obietnica „zrobimy wszystko, co w naszej mocy” często kończy się tym, że sporo z tej mocy się nie udaje.

Wyjdzie jedno z dwojga. Albo klient powie: „Ma to sens, trzymajmy się tego”, i na produkcji zrobi się spokojniej. Albo usłyszycie, że potrzebuje dużo większej elastyczności, i to też dobrze, bo wiecie, nad czym pracować: bufory i procesy. A czasem okaże się, że gaszenie pożarów to Wasza przewaga, dla której klienci są z Wami, a nie z konkurencją. Wtedy zamiast narzekać, szukajcie sposobów, żeby robić to szybciej i łatwiej.

Chcecie ustalić okres zamrożony u siebie? Dajcie znać, odpisując na tego maila. Umówimy się na pół godziny i przejdziemy przez Waszą sytuację.

Temat mrożenia horyzontu omawiałem kiedyś na tym live:

Live #25: Zamrożony horyzont, święty Graal czy pułapka?

Obejrzyj

Polecajki z sieci

01

From Quantity-Based to Capacity-Aware Planning: Building Workload Control Readiness in a High-Variety Engineer-to-Order Manufacturer

Badacze z Politecnico di Milano opisują wydział, który planował w sztukach, jakby moc była nieskończona, a terminowość wynosiła około 20%. Najciekawsze jest to, od czego zaczęli: nie od algorytmu, tylko od unikalnego numeru zlecenia w starym ERP, ręcznego zbierania czasów i prostego widoku obciążenia maszyn. Jeden przypadek, ale wiele polskich zakładów startuje z tego samego miejsca.

Systems (MDPI) • EN • lipiec 2026

 

02

Trust was the consequence

Knut Alicke (były partner McKinsey) i Ida Hedman z Seco Tools zasymulowali S&OP w firmie, w której każdy dział gra pod własne KPI: sprzedaż podbija prognozę, planista ją przycina, cztery z pięciu działów wychodzą na swoich wskaźnikach lepiej niż przy wspólnych celach, a firma jako całość traci. Warto pokazać zarządowi, bo wniosek jest prosty: zaufania między działami nie zbuduje wyjazd integracyjny, dopóki nie zmieni się to, z czego ludzi rozliczamy. Uprzedzam: firma jest wymyślona, a liczby pochodzą z symulacji.

Substack Knuta Alicke • EN • sierpień 2026

Cytat tygodnia

“

Niekontrolowany optymizm prowadzi do nierealistycznych prognoz, źle zdefiniowanych celów, ignorowania lepszych opcji, niezauważonych i nierozwiązanych problemów oraz ewentualnych nieprzewidzianych niespodzianek.

Bent Flyvbjerg, Dan Gardner • „Jak zarządzać dużymi projektami”

Podcast

Koniecznie daj suba 🔔

Najnowszy odcinek

Najnowszy odcinek

#106 Czy da się zbudować działający APS w kilka dni?
  Przypomnienie

Przypomnienie

Live #38 Planowanie w krótkim i średnim horyzoncie: największe wyzwania

Podobało się? 😉

Najlepszym komplementem będzie udostępnienie linku w social mediach i oznaczenie mnie.

Wypełnij ankietę

Przydatne linki

→  Archiwum newsletterów (tam jest #98 z Production Schedulerem) i lista książek
→  Grupa WhatsApp dla czytelników newslettera
→  PAWELBIRECKI.COM
→  Hub edukacyjny PROCESSBORG
→  Platforma z kursami kursy.pawelbirecki.com
Pawel Birecki Paweł Birecki PAWELBIRECKI.COM
LinkedIn YouTube Spotify Apple Podcast Instagram Facebook

Fabryczna 6 (Biznes Zone), Wrocław, Polska

Zaktualizowałem regulamin newslettera: porządkuje zasady i opisuje narzędzia, z których dziś korzystam. Dla osób zapisanych wcześniej nowa wersja obowiązuje od 1.10.2026. Nie musisz nic robić, a jeśli zmiany Ci nie odpowiadają, możesz się wypisać w każdej chwili.

Regulamin newslettera

Chcesz się zapisać lub wysłać znajomemu? Zapisz się tutaj